Φωτογραφική αισθητική
Οι φωτογραφίες και τα κείμενα είναι δική μου πνευματική ιδιοκτησία, η Google χρησιμοποιεί cookies, όχι εγώ και δεν πρόκειται ΠΟΤΕ να σας ζητήσω κάτι. Μπορείτε να κρατήσετε ότι σας αρέσει για προσωπική χρήση, όχι να το παρουσιάσετε ως δικό σας. Όλα μου τα blog φιλοξενούνται εδώ και αρκετά χρόνια από τη Google χωρίς αμοιβή, η κάποιο κέρδος και ευχαριστώ.
Στην εποχή μας, το σωτήριο έτος 2003 (* τώρα αναθεωρώ -γράφω Απρίλιο του 2026), όπου και να γυρίσουμε το βλέμμα θα δούμε φωτογραφίες και εικόνες (περιοδικά, αφίσες, διαφημίσεις, τηλεόραση, κινηματογράφος κλπ).
Οι εικόνες, είναι είτε
φωτογραφίες που έχουν υποστεί τόση επεξεργασία, που περισσότερο παραπέμπουν σε
ζωγραφική κάποιας τεχνοτροπίας, είτε είναι ζωγραφικοί πίνακες, καθαρά προϊόντα
του πνεύματος που οδηγεί το χέρι.
Τέλος, είναι οι «απλές -
φυσικές - γνήσιες φωτογραφίες», που κακώς ονομάζουμε εικόνες (imaging) εφόσον εδώ και αρκετά χρόνια απώθησαν-απάλλαξαν τη
ζωγραφική από την φωτογραφική απεικόνιση και την οδήγησαν σε καινούρια
μονοπάτια τεχνοτροπίας και δημιουργίας.
Οι απλές φυσικές
φωτογραφίες, είναι αυτές που μπορεί να πάρει ο καθένας εύκολα, χωρίς
μακροχρόνιες σπουδές, γι αυτό και η φωτογραφία παρουσιάζει τεράστιο δημιουργικό
ενδιαφέρον για τον απλό κόσμο.
Οι φωτογραφίες, είναι
προϊόντα μιας συσκευής, της φωτογραφικής, που η λειτουργίας της διέπεται από
ένα πρόγραμμα, το οποίο οδηγεί τόσο τη μηχανή, όσο και τον άνθρωπο στο πως να
καταγράψει οπτικά αποσπάσματα του χώρου και του χρόνου που μας περιβάλλει.
Είναι δηλαδή η φωτογραφική μια μηχανή κατασκευασμένη και προγραμματισμένη να
παίρνει φωτογραφίες στα χέρια του ανθρώπου. Μιλάμε λοιπόν αρχικά για
φωτογραφική καταγραφή χωρίς επεμβάσεις στη δομή της φωτογραφίας (κοκκώδες).
Η φωτογραφία, είναι το
πρωτογενές «υλικό» που βγαίνει ευθύς εξ αρχής από την φωτογραφική μηχανή και
την εκτυπωτική, και όχι αυτό που θα προκύψει μετά από «δημιουργικές» φωτοχημικές
επεμβάσεις-επεξεργασίες (πχ σέπια τονισμός, υψηλό κοντράστ, αναστροφή κλπ) με
κάποιο λογισμικό αν είναι ψηφιακή φωτογραφία.
Όσο για την παλιά τέχνη του
ρετούς επάνω στο φιλμ και το φωτογραφικό χαρτί, είναι κάτι που έχει ξεχασθεί
εδώ και καιρό, αλλά εδώ υπάρχει έντονη εικονική και ζωγραφική επέμβαση από τον
ειδικό φωτογράφο, ή ζωγράφο. Στην προσπάθειά μας να δώσουμε μεγαλύτερη αξία
στην φωτογραφία από αυτήν που πραγματικά έχει στην αρχική της μορφή, επινοούμε
τεχνικές εκτύπωσης, εφέ, δημιουργικές παρεμβάσεις στην δομή του φιλμ, ή του
χαρτιού, που πολλές φορές καταλήγουν σε κάτι που δεν μπορεί να επαναληφθεί,
γιατί ίσως ξεχάσαμε και τη διαδοχή των επεμβάσεων… Γενικεύοντας τώρα, μπορούμε
να πούμε και αυτά τα αποτελέσματα φωτογραφίες; Τίθεται ένα τεράστιο θέμα εδώ
γιατί ένα βασικό χαρακτηριστικό της φωτογραφίας είναι και η εύκολη αναπαραγωγή
της.
Μια για πάντα, η μαγεία της
φωτογραφίας είναι η ευκολία της και η φθηνή-ταπεινή της καταγωγή. Δεν πρέπει
λοιπόν να προσπαθούμε να κάνουμε τις φωτογραφίες μας να μοιάζουν με κάτι άλλο.
Αν για παράδειγμα, μου παραγγείλετε να έρθω να σας φωτογραφίσω για μια
καλλιτεχνική φωτογραφία (εβδομαδιαία τη λέγανε τον παλιό καιρό), και εγώ σας
δώσω μετά τη φωτογράφηση μια εκτύπωση από ένα εσκεμμένα-δημιουργικά γδαρμένο
αρνητικό με κάθε είδους επεμβάσεις, όχι πέστε μου είστε έτοιμοι να το πληρώσετε
και να το δεχθείτε. Ωστόσο, ενδέχεται να είναι αυτό το αποτέλεσμα άξιο
ανάρτησης σε έκθεση και ικανό να αποσπάσει βραβείο , ή υψηλή τιμή πώλησης, η
αγοράς. Τα έχω δει όλα.
Οι φωτογραφίες, είναι υποκατάστατα της ορατής
πραγματικότητας, και όχι η ίδια η πραγματικότητα, αυτό είναι κατανοητό και όλοι
εμείς «οι κοινοί θνητοί» περιμένουμε από μια φωτογραφία που σέβεται τον εαυτό
της, να μοιάζει όσο γίνεται περισσότερο με την πραγματικότητα. Θα ήθελα η
φωτογραφία μου να μου μοιάζει δηλαδή. Αυτό είναι νομίζω σαφές και ξεκάθαρο όπως
το καθαρό-κρυστάλλινο νερό. Αυτό κάνει λοιπόν το πρόγραμμα της φωτογραφικής
μηχανής που γίνεται από τον άνθρωπο, έμμεσα όμως επηρεάζει-προγραμματίζει τον
άνθρωπο στο πως θα λειτουργήσει φωτογραφικά και είναι στο χέρι του να
προσπαθήσει να κάνει κάθε είδους υπέρβαση που θα τον οδηγήσει ακόμη και σε μια
φωτογραφία που να θυμίζει όσο γίνεται λιγότερο την ορατή πραγματικότητα, αρκεί
αυτό να γίνει πρωτογενώς και να μην χαθεί κάθε σχέση με το « ορατό και πραγματικό».
Το αν εμείς αντιληφθούμε αυτή την υπέρβαση του φωτογράφου, είναι θέμα
φωτογραφικής παιδείας γιατί η πραγματικότητα του φωτογράφου είναι διαφορετική
από την δική μας που δεν είμαστε μπροστά την στιγμή της όποιας φωτογραφικής του
δημιουργίας. Ο φωτογράφος επομένως είναι απαραίτητος για τη λήψη της
δημιουργικής φωτογραφίας. Χωρίς τον άνθρωπο, όταν έχουμε απουσία χειρισμού, ή
τηλεχειρισμού, η μηχανή δεν μπορεί να κάνει κάτι, πέρα ίσως από μια
προγραμματισμένη αυτόματη φωτογράφηση χωρίς την ανθρώπινη επιλογή της στιγμής ,
ή, του κάδρου. Τι είναι όμως μια δημιουργική φωτογραφία; Τι είναι αυτό που την
ξεχωρίζει από μια φωτογραφία του σωρού; που θα της δώσει αυτονομία και
αθανασία?
Χρειάζεται αρκετή γνώση της
αισθητικής και της φωτογραφικής ιστορίας για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό. Όμως
εγώ θα έλεγα πως αν βλέποντας μια φωτογραφία, μας δίνει χαρά, ευχαρίστηση,
ηθική ικανοποίηση, αισθητική απόλαυση, προβληματισμό, μια βαθύτερη μελαγχολική
αίσθηση πως τελικά όλα είναι χάος αλλά ευτυχώς και είναι έτσι, πως τελικά
υπάρχει ομορφιά μέσα στην ασχήμια, καλό μέσα στο κακό, πως η ζωή είναι παράλογη
αλλά ευτυχώς είμαστε ζωντανοί, ε, τότε δεν μπορεί, αυτή η φωτογραφία κάτι έχει
που την κάνει δημιουργική.
Δημιουργική είναι η
φωτογραφία που αφήνει να εννοηθούν πολλά χωρίς να λέει τίποτα, είναι η
φωτογραφία που όσο την κοιτάζεις ανακαλύπτεις κάτι νέο που όμως ήταν εκεί
μπροστά σου αλλά εσύ δεν το έβλεπες. Λίγες φωτογραφίες περνάνε αυτή την δοκιμασία,
όμως είναι αυτές που μας κάνουν να θέλουμε να πάρουμε την δική μας φωτογραφική
και να πάρουμε φωτογραφίες. Όλοι οι φωτογράφοι γνωρίζουμε πως οτιδήποτε
αλλοιώνει τη πιστή-φυσική καταγραφή μετά τη φωτογράφηση, μετατρέπει αυτόματα
την φωτογραφία σε τεχνική εικόνα.
Ο καθένας μας μπορεί να
αποφασίσει τι είδους εικόνες του αρέσουν, φωτογραφικές, ή, ζωγραφικές,
ασπρόμαυρες, ή έγχρωμες, ποιητικές-καλλιτεχνικές, ή, επιτυχημένες-εμπορικές. Η κλασσική, χρυσή
εποχή της φωτογραφίας έμεινε ως η εποχή της πραγματικής –φυσικής φωτογραφίας
χωρίς ανθρώπινες επεμβάσεις (strait photography) μετά τη λήψη της φωτογραφίας,
όσο για τις φωτογραφικές μηχανές της εποχής εκείνης ήταν εργαλεία «πρωτόγονα»,
απλά, και γι αυτό απαιτούσαν μεγαλύτερη συμμετοχή τεχνική και αισθητική καλλιέργεια
για να αποδώσουν κάτι άξιο λόγου, ένα φωτογραφικό έργο τέχνης.
Σήμερα έχουμε τεράστιο
πρόβλημα με τις λέξεις και τις έννοιες, η σύγχυση είναι εύκολη και αν
προσέξουμε θα δούμε πως λέξεις με μεγάλο φορτίο, όπως είναι: «τέχνη»,
«ελευθερία», «δικαιοσύνη», «όμορφο», δημιουργικό» κλπ είναι αυτές που ο καθένας
τους δίνει αυθαίρετα όποια τιμή θέλει λες και είναι μαθηματικές μεταβλητές.
Όμως, οι λέξεις ως υποκατάστατα εννοιών, θα πρέπει να δηλώνουν κάτι
συγκεκριμένο, διαφορετικά η Βαβέλ είναι το αμέσως επόμενο βήμα. Έτσι λοιπόν, οι
ψηφιακές φωτογραφίες και οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές, με το
ελαχιστοποιημένο κόστος ανά λήψη, οδηγούν μαθηματικά σε μια περαιτέρω αύξηση
των φωτογραφιών και των εικόνων πράγμα που οδηγεί στην ανάγκη για μια γλώσσα
της φωτογραφίας και της εικόνας. Η ανάγκη αυτή γίνεται επιτακτική σήμερα διότι
ο λόγος υποσκελίζεται από τις εικόνες και τις φωτογραφίες που είναι περισσότερο
περιεκτικές σε νόημα από χίλιες λέξεις, λένε. Βεβαίως, χίλιες και περισσότερες
λέξεις δεν θα μας δώσουν μια
φωτογραφία αλλά ίσως μια θολή-ονειρική
εικόνα που ο καθένας θα την δει με άλλο τρόπο. Εδώ πρόκειται για εντελώς δυο
διαφορετικές έννοιες, δηλαδή λόγος - φωτογραφία.
Για τον ερασιτέχνη
φωτογράφο, που θα αποκτήσει μια μικρή ψηφιακή κόμπακτ, όλα αυτά στην αρχή ίσως
είναι «ψιλά γράμματα», σύντομα όμως, θα γίνει και αυτός ένας άνθρωπος homo
photographicus, οπότε ανάλογα με την φωτογραφική που έχει επιλέξει, θα μπορεί
μέσω του προγράμματός της να χειρισθεί την φωτογραφική καλύτερα, ή, ατελέστερα.
Θα μπορεί να συλλαβίσει, να μιλήσει, να τραυλίσει, να απαγγείλει, να ουρλιάξει,
ή να μουγκρίσει! Πως είναι δυνατόν η ψηφιακή φωτογραφική να επηρεάσει την
φωτογραφική γλώσσα; Πολύ απλά με την ευκολία φωτογράφησης που προσφέρει στον
καθένα, με την όποια ακρίβεια ελέγχου, με τις δυνατότητες του φακού, την
χρωματική απόδοση και όλα εκείνα τα τεχνικά χαρακτηριστικά που επηρεάζουν την
τιμή της και το πρόγραμμα φωτογράφησης. Πρόγραμμα επομένως δεν είναι μόνο το
λειτουργικό της έκθεσης και της εστίασης, αλλά και οι δρόμοι που ανοίγονται
στον φωτογράφο προκειμένου να προσεγγίσει το θέμα που θέλει να φωτογραφήσει.
Για να μην υπάρχουν ασάφειες, λέω ότι μόνο με μια φωτογραφική μηχανή μπορούμε
να πάρουμε φωτογραφίες και αυτό είναι θέμα προγραμματισμού της συσκευής. Αλλά
πρόγραμμα είναι και το πώς θα τις πάρουμε (στοιχεία έκθεσης, υπολογισμοί κλπ),
κράτημα, σκόπευση, ακρίβεια κάδρου, απόκριση κλείστρου, εκτύπωση και χρήση των
φωτογραφιών, κλπ.
Γενικότερα, με την απόκτηση
μιας φωτογραφικής μηχανής, ο φωτογράφος εισέρχεται σε ένα κόσμο σκιών και φωτός
όπου απουσιάζει ο προφορικός, ή γραπτός λόγος, μαθαίνει να βλέπει, να παρατηρεί
τις λεπτομέρειες, να στέκεται σε αυτά που έχουν αισθητική αξία, αυτά που ο
έμπειρος χειριστής της φωτογραφικής γλώσσας προσπαθεί να εξηγήσει σε εμάς τους
άλλους δείχνοντας επιλογές θεμάτων. Να μας δείξει δηλαδή, «τι είδε». Έτσι θα
πρέπει να ορίσουμε ίσως εκ νέου τι είναι φωτογραφία, τι αναμνηστική φωτογραφία,
τι είναι μια ωραία φωτογραφία, τι είναι μια καλλιτεχνική φωτογραφία, ίσως και
τι είναι τελικά τέχνη. Γιατί δεν μπορεί, κάτι πρέπει να είναι στραβό όταν η
διαφήμιση σου λέει ότι «αυτό είναι τέχνη» και σου πουλάει έπιπλα, ή κοσμήματα
κλπ. Άλλο τέχνη επομένως και άλλο εμπορικό κέρδος. Οι άνθρωποι θέλουμε η τέχνη
μας να υπερισχύσει της ύλης και να καταστεί άφθαρτη, για το λόγο αυτό
χρησιμοποιούμε υλικά που αντέχουν στο πέρασμα του χρόνου. Σχεδιάζουμε με φυσικά
χρώματα, σκαλίζουμε και γυαλίζουμε πέτρες και μέταλλα, γράφουμε εικόνες στον
αισθητήρα και θέλουμε να μείνουν έτσι για πάντα και να εκπέμπουν ίσως και ένα
μήνυμα. Επομένως μια κρεβατοκάμαρα, ένας καναπές, ένα ψυγείο, ακόμη και ένα
όπλο θανάτου μπορεί να έχουν σχεδιασθεί ώστε να είναι όμορφα και καλαίσθητα. Αν
όμως επιμένουμε να λέμε πως αυτό είναι τέχνη, τότε αλίμονο…
Έτσι τα πράγματα καταλήγουν
στην Βαβέλ πολύ γρήγορα. Σήμερα η κοινωνία μας είναι χρηστική, δεν ανέχεται και
δεν μπορεί να πληρώσει κάτι όμορφο και άχρηστο που είναι τα βασικά συστατικά
της τέχνης, εκτός και αν υπάρχει και κάποιο υλικό περιτύλιγμα (υπογραφή ενός
μεγάλου σχεδιαστή σε ένα ρούχο, ή ένα αυτοκίνητο). Έτσι κάθε φωτογράφος με μια
ψηφιακή φωτογραφική μηχανή στο χέρι, θα πρέπει να καταλάβει πως αν του αρέσει
κάτι που βλέπει και θέλει να το φωτογραφήσει, πρέπει να το φωτογραφήσει σαφώς,
θα έλεγα και άμεσα. Όμως αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκη τέχνη γιατί η τέχνη είναι
μεν προσωπική υπόθεση, αλλά πρέπει και να επικοινωνεί μέσω αυτής με τους
συνανθρώπους μας, αν όχι με πολλούς, έστω και με έναν. Αν κάποιος θελήσει
επίσης να πάρει μια αναμνηστική φωτογραφία, αυτή δεν θα είναι αναγκαστικά
αναμνηστική και για εμάς και ενδεχόμενα να μην μας συγκινήσει καθόλου, διότι
εδώ μπαίνει το προσωπικό στη μέση και ευτυχώς έχουμε άποψη και δεν είμαστε όλοι
ίδιοι. Έχω άποψη, σημαίνει να μου αρέσει κάτι κι ας μην μπορώ να το εξηγήσω.
Θέμα αισθητικής παιδείας.
Όμως αν κάτι δεν μου
αρέσει, δεν σημαίνει πως αυτό δεν είναι όμορφο, έστω και πάλι αν δεν μπορώ να
το εξηγήσω. Αν παίρνοντας μια αναμνηστική φωτογραφία, οδηγώ και κάπου αλλού το
μυαλό του θεατή, αναμοχλεύω μνήμες και δαιμόνια και τελώνια απωθημένα, τότε
αυτή η φωτογραφία ξεπερνάει ενδεχόμενα την απλή καταγραφή της ορατής
πραγματικότητας και ίσως και κάποιος άλλος λάβει το SMS, διαφοροποιημένο όμως
ανάλογα με την ποιότητα της ψυχής του. Γιατί η δημιουργική φωτογραφία, ποτέ δεν
δίνει το ίδιο ακριβώς μήνυμα σε όλους τους αποδέκτες. Αυτό είναι ένα ακόμη
βασικό χαρακτηριστικό της.
Η φωτογραφία ως τέχνη, έχει
ίσως σχέση με την τέχνη της εικόνας, αλλά έχει και ένα τεράστιο πρόβλημα καθώς
η αντιγραφή της φύσης δεν είναι τέχνη σύμφωνα με τις ακαδημαϊκές προδιαγραφές
της ζωγραφικής. Πηγάζει όμως από την ορατή πραγματικότητα και χωρίς αυτήν δεν
υπάρχει φωτογραφία. Έτσι είναι μεν όμορφη η φύση και το περιβάλλον, αλλά αυτό
δεν αρκεί για να μας δώσει μια καλλιτεχνική φωτογραφία, αλλά θα μας δώσει τη
φωτογραφία της όμορφης φύσης, αν έχει και το καλό φωτισμό κλπ.
Εκτός αυτού, είναι τόσο
εύκολη η λήψη μιας φωτογραφίας με τις σύγχρονες ψηφιακές φωτογραφικές, που αν ο
καθένας μας μπορεί να πάρει μια σωστή
φωτογραφία από αυτό που βλέπει, τότε δεν υπάρχει το μοναδικό και ανεπανάληπτο
της τέχνης. Ωστόσο είναι χωρίς αμφιβολία μια πολύ ισχυρή αναβάθμιση της
γενικότερης αισθητικής του απλού κόσμου. Οι ερασιτεχνικές φωτογραφίες σε τούτο
ξεχωρίζουν από τις φωτογραφίες των μεγάλων φωτογράφων, είναι ίσως άψογες από
τεχνική άποψη λόγο της προόδου της φωτογραφικής μηχανής και της εξέλιξης των
προγραμμάτων, αλλά λόγο ελλιπούς αισθητικής φωτογραφικής παιδείας και
υπέρ-προσφοράς δεν μπορούν να περάσουν όλες στην ιστορία.
Ωστόσο οι φωτογραφίες
δίνουν χαρά και ικανοποίηση στον ερασιτέχνη και αυτό είναι κάτι που μόνο η
φωτογραφική μηχανή μπορεί να κάνει ως έξυπνη συσκευή που δεν αναπαράγει την
τέχνη των άλλων όπως το CD, ή το DVD, αλλά βοηθάει τον άνθρωπο στο να
δημιουργήσει ο ίδιος τις δικές του εικόνες, τις δικές του φωτογραφίες, να
καταγράψει και να συλλέξει τις δικές του οπτικές μνήμες.
Μπορούμε να έχουμε όμορφες
δικές μας φωτογραφίες;
Βεβαίως και γίνεται. Ακόμη
και σκόπιμα κουνημένες , η θολές (λάθος εστίασης), σκοτεινές κλπ μπορεί να
έχουν αισθητικό και καλλιτεχνικό
ενδιαφέρον, και το έχω δει.
Είναι στο χέρι μας να
γίνουμε δημιουργοί, να προσπαθήσουμε έστω. Η φωτογραφική μηχανή σε συνδυασμό με
την προσωπική μας ματιά, άσχετα από τα προγράμματα και τις τεχνικές είναι
βολική και μας περιμένει.
Όλο που χρειάζεται είναι να
αρπάξουμε την ευκαιρία για να δημιουργήσουμε. Αρχικά οι φωτογραφίες μας ας
είναι όμορφες λήψεις από την φύση που αποτελεί μεγάλη και δωρεάν πυγή
έμπνευσης. Ο ήλιος, το φως και η σκιά είναι φίλος του φωτογράφου, αρκεί να μην
είναι μόνιμα σε όλες τις φωτογραφίες πίσω, ή, από πάνω από το κεφάλι του.
Μπορεί οι φωτογραφίες να μοιάζουν και με ζωγραφική; δεν πειράζει, είναι και αυτό μέσα στην
αισθητική εξέλιξη του φωτογράφου. Όταν καταλάβουμε ότι τα μάθαμε και τα είδαμε
όλα και αυτό δεν μας οδηγεί πλέον πουθενά γιατί η φωτογραφία δεν είναι ασφαλώς
ζωγραφική, τότε θα πρέπει να βρούμε στην συνέχεια τα δύσκολα και τα βαθύτερα. Χρειάζεται
αναγκαστικά η γνώση της ιστορίας της φωτογραφίας διότι πριν από εμάς έχουν
υπάρξει φωτογράφοι που πέρασαν αυτά τα στάδια και άφησαν μια σκάλα που πρέπει
να την ανέβουμε έστω κατά ένα σκαλί. Μια σύγκριση οποιασδήποτε φωτογραφίας μας
με όσες παρόμοιες αξιόλογες έχουν υπάρξει μέχρι σήμερα, θα μας βγάλει από το
αγωνιώδες ερώτημα και την αμφιβολία για το αν είμαστε σε σωστό δρόμο. Αυτό που
πρέπει κάθε φωτογράφος να κατανοήσει, είναι πως η φωτογραφική μηχανή πέρα από
το εξυπνότερο και δημιουργικότερο εργαλείο, είναι και ένα μέσο για να εξασκούμε
την μνήμη μας.
Πως θα καταλάβουμε αν
πρέπει να φωτογραφήσουμε ένα θέμα;
Κάθε αξιόλογη φωτογραφία
ξεκινάει από την στιγμή που είμαστε σε θέση να την αναγνωρίσουμε ότι υπάρχει
και βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας. Πως θα γίνει κάτι τέτοιο; Μα, με την
ταχύτατη σύγκριση αυτού που βλέπουμε με ότι έχουμε «καταχωρημένο» στη δική μας
φωτογραφική βάση δεδομένων στο μυαλό μας. Άρα, όσες περισσότερες φωτογραφίες
βλέπουμε και παίρνουμε, τόσο το καλύτερο. Όσες περισσότερες θυμόμαστε, τόσες
περισσότερες αξιόλογες θα είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε. Και πιστέψτε με,
είναι πάντα όλες μπροστά στα μάτια μας, αλλά στην αρχή δεν υποψιαζόμαστε πως
υπάρχουν. Δεν τις βλέπουμε καν.
Φωτογραφίζω, σημαίνει
μαθαίνω να βλέπω, επιτέλους.
Η αισθητική της φωτογραφίας
σήμερα δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι η εμπορική αισθητική της διαφήμισης.
Ότι δεν πουλάει δεν είναι και άχρηστο. Δεν μπορεί να εκφέρει γνώμη και άποψη
για μια φωτογραφία κάποιος που δεν γνωρίζει τίποτα για τους προηγούμενους άξιους
φωτογράφους, ή, ακόμη χειρότερα, αν δεν είναι ο ίδιος καλός φωτογράφος.
Μπορούμε να πούμε αν μας αρέσει μια φωτογραφία, όμως πρέπει να είμαστε σε θέση
να ονομάσουμε έστω ένα πλεονέκτημά της. Όσο για τις φωτογραφίες που δεν μας
αρέσουν, ίσως αυτό συμβαίνει γιατί δεν τις κατανοούμε. Αν κάποιος διαφωνεί, δεν
έχει παρά να κρεμάσει στο σπίτι του τη φωτογραφία μιας διαφήμισης, αντί μιας
φωτογραφίας του A.C. Bresson, ή του Andre Kertesz
Γιάννης Γλυνός
